تبلیغات
مشاهیر وچهر های ماندگارایران - زندگانی نادر شاه افشار

سایت تاریخ نگار / فرهیختگان و مشاهیر و نویسندگان وچهر های ماندگار ایران زمین سایت تاریخ نگار

زندگانی نادر شاه افشار

نادرقلی ملقب به تهماسب‌قلی خان و نادر شاه از ایل افشار خراسان از ۱۱۱۴ خورشیدی تا ۱۱۲۶ پادشاه ایران و بنیانگذار دودمان افشاریه است. او از مشهورترین پادشاهان ایران پس از اسلام است که سرکوب افغانها و بیرون راندن عثمانی و روسیه از کشور و تجدید استقلال ایران و نیز فتح هندوستان و ترکستان و جنگهای پیرزومندانه او سبب شهرت بسیارش گشت. به او در اروپا لقب «آخرین جهانگشای شرق» و «ناپلئون ایران» نیز داده‌اند.شعر معروف نادر که در زمان تاجگذاری دستور ضرب آن بر سکه هارا داد به شرح زیر است. سکه برزر کرد نام سلطنت را در جهان نادر ایران زمین و خسروگیتی ستان
کودکی تا مشهور شدن در خراسان

نادرقلی در حدود سال ۱۰۶۷ خورشیدی در ایل افشار در خراسان به دنیا آمد. این ایل به دو شعبه بزرگ تقسیم می‌شد: یکی قاسملو و دیگری قرقلو. نادر شاه افشار از شعبه قرقلو بود. طایفه قرقلو را شاه اسماعیل از آذربایجان – تکاب به خراسان کوچاند و در شمال آن سرزمین، در نواحی ابیورد و درگز و باخرز تا حدود مرو مسکن داد تا در برابر هجوم ازبکان و ترکمانان سد باشند. تعداد بسیاری از این ایلها در زمان شاه عباس اول در ایل شاهسون ادغام گشته بودند.

نام اصلی او «نادرقلی» بود و به روایت غیرمستندی، هنگامی که هنوز به ۱۸ سالگی نرسیده بود همراه با مادرش در یکی از یورشهای ازبک‌های خوارزم به‌ اسارت آنها درآمد. بعد از مدت کوتاهی از اسارت گریخت و به خراسان برگشت و در خدمت حکمران ابیورد، باباعلی بیگ، بود. او گروه کوچکی را به دور خود جمع کرد و بعد از کنترل چند ناحیه خراسان خود را «نادرقلی بیگ» نامید.

در این هنگام افغان‌ها به رهبری محمود افغان اصفهان را تصرف کرده و شاه سلطان حسین صفوی را به قتل رسانده بودند. با سقوط اصفهان و قتل شاه سلطان حسین، پسر او به نام شاه تهماسب دوم صفوی که از اصفهان به قزوین گریخته بود خود را در ۱۱۳۵ق پادشاه ایران خواند ولی حکام نواحی گوناگون کشور حاضر به اطاعت از او نشدند.
پیوستن به تهماسب دوم و شکست اشرف افغان

محمود افغان نیز که تنها بر اصفهان و نواحی اطراف آن حکومت می‌کرد کمی بعد به‌دست پسر عمویش به‌نام اشرف افغان در ۱۱۳۷ق به‌قتل رسید. همزمان با این اوضاع، نادر که از میزان نفوذ خاندان صفوی در میان مردم آگاه بود، به شاه تهماسب دوم پیوست و در ۱۱۳۹ق سردار سپاه او شد. سپس خراسان را به تصرف خود در آورد.

مالک بزرگ ملک محمود سیستانی (حاکم سیستان) تا حدی مانع قدرت‌گیری نادر شد ولی نادر در سال ۱۱۳۷ ق. پشتیبانی شاه طهماسب دوم صفوی و فتحعلی خان قاجار (پسر شاه قلی خان قاجار و پدربزرگ آقا محمدخان قاجار) را جلب کرد و توانست ملک محمود را شکست دهد و حاکمیت شاه ایران را در خراسان برپا نماید. شاه تهماسب نیز، نادر قلی را والی خود در خراسان اعلام کرد و پس از آن نادر نام خود را به «طهماسب قلی» تغییر داد. سال بعد او پس از سرکوب چند ایل ترک و کرد به حکمرانی کامل خراسان رسید.

وی پس از آن برای به‌قدرت رساندن شاه تهماسب با افغانها وارد جنگ شد. در ۱۷۲۹ رییس افغانها یعنی اشرف افغان را در مهماندوست در نزدیکی دامغان(طی نبرد دامغان) و سپس در مورچه خورت اصفهان و برای بار سوم در زرقان فارس شکست داد. او سپس در تعقیب اشرف، افغانستان را مورد تاخت و تاز قرار داد و قبایل این دیار را مطیع خود نمود. بدین ترتیب پس از هفت سال شورش افغان‌ها در ۱۱۴۲ق به پایان می رسد.
نادر سپس با دشمنان خارجی وارد جنگ می شود و روسها را از شمال ایران می راند، اما در زمان جنگ با عثمانیها که غرب ایران را در اشغال داشتند متوجه شورشی در شرق ایران شده و جنگ را نیمه کاره رها کرده و به آن سامان می رود. شاه تهماسب صفوی با توجه به قدرت و شهرت روزافزون نادر و به‌ قصد اظهار وجود دنباله جنگ وی را با عثمانیان به قصد بازپسگیری ایروان می گیرد ولی به سختی شکست می خورد.

برکنار کردن تهماسب دوم و نایب‌السلطنگی

در سال ۱۱۴۵ق به دنبال قراردادی میان شاه تهماسب دوم و دولت عثمانی و در پی شکست ایران، گرجستان و ارمنستان در ازای تبریز به آن دولت وا گذار می شوند. نادر که خود این نواحی را به ایران بازگردانده بود تهماسب را از شاهی برکنار گردانده و پسر خردسالش را با نام (شاه عباس سوم) به جانشینی برگزید و برای حفظ قدرت، خود را نایب‌السلطنه نامید.

نادر در عرض دو سال کل آذربایجان و گرجستان را از عثمانیان پس گرفت، عثمانیان را به سختی شکست داد  و طبق قراردادی با روسها در گنجه، ارتش روسیه را وادار به عقب نشینی از تمام مناطق ایران کرد

پادشاهی

در سال ۱۱۴۸ق نادر کلیهٔ حکمرانان و کدخدایان ایران را (بالغ بر ۲۰٬۰۰۰ نفر)، در دشت مغان در شورای بزرگ قرلتا (به سبک چنگیز و تیمور) جمع کرد. او اعلام کرد که وظایف خود را انجام داده و تصمیم به‌استراحت و کناره‌گیری از کارها دارد. بزرگان کشور که می‌دانستند او باطناً مایل به سلطنت است، وی را به سلطنت پذیرفتند. بدین ترتیب شاه عباس سوم صفوی از شاهی برکنار شده و حکومت سلسلهٔ افشار با پادشاهی نادر آغاز می گردد. نادر اندکی بعد تاجگذاری نمود. شاعری به نام قوام الدین، ماده تاریخ تاجگذاری وی را «الخیر فی ماوقع» سرود که بر روی سکه‌های دوره افشاریه نیز منقوش گردید.

نادرشاه به مدت ۱۲ سال پادشاهی کرد و در این مدت دائماً به لشکرکشی به نواحی گوناگون مشغول بود. در این زمان توانست بحرین، قندهار، خوارزم، بخارا و بسیاری نواحی دیگر که برای سال‌ها از ایران جدا شده‌ بودند را به ایران بازگرداند. مهم‌ترین فتح او فتح هندوستان بود.

تنبیه افغانها و حمله به هندوستان

افغان‌های مخالف نادرشاه پس از فتح قندهار به دست نادر، به دهلی گریخته بودند. نادرشاه سه بار به پادشاه هند، محمد شاه گورکانی، اخطار نمود که افسران اشرف افغان(حدودا ۸۰۰ نفر) را به ایران تحویل دهد. در پی عدم تحویل آنها، سپاه ایران از رود سند گذشت و در جنگ کَرنال هندی‌ها را شکست داده و دهلی را تصرف کرد. سپس ۸۰۰ افغان را در بازار دهلی دار زدند و بازگشتند. نادر به رغم کمی سپاهیانش در مقابل لشکریان فیل سوار هندی توانست با به‌کارگیری تاکتیک‌های نوین جنگی پیروز شود.

در جنگ کرنال در طی یک روز بین بیست تا سی‌هزار شهروند هندی کشته شدند.به‌ناچار محمد شاه از نادر امان خواست. نادر در قبال گرفتن کلید خزانه سلطنتی هند عقب‌نشینی را پذیرفت و تاج پادشاهی هند را بر سر او باقی گذاشت.نادر با غنائم فراوان که از هند به چنگ آورده بود به ایران بازگشت؛ غنائمی که نادر شاه به ایران آورد ده برابر بیشتر از بیشترین درآمد سالانهٔ دوران صفوی برآورد شده‌است. در میان این غنائم، جواهراتی چون کوه نور و دریای نور و تخت طاووس شهرت دارند. میزان غنائم به حدی بود که نادر برای سه سال از گرفتن مالیات در ایران چشم پوشید.

با حمله نادر به هندوستان زمینه تضعیف و انقراض امپراتوری مغولی هند یا گورکانیان فراهم آمد و پس از مدتی دولت انگلستان توسط کمپانی هند شرقی بر این کشور استیلا یافت.

تغییر اخلاق نادر و ستمگری بر مردم ایران و مرگش

نادر شاه در اواخر عمر تغییر اخلاق داد و پسر خود رضاقلی میرزا را کور کرد. سپس از کار خود پشیمان شد و برخی از اطرافیان خود را که در این کار آنها را مقصر می‌دانست کشت.

نادر برای تامین هزینه جنگ‌های خود مجبور بود تا مالیات های گزافی از مردم بگیرد، به همین دلیل شورش هایی در جای‌جای کشور روی می‌داد. زمانی که نادر برای رفع یکی از این شورش‌ها به خراسان رفته بود جمعی از سردارانش به رهبری علی قلی خان شبانه به چادر وی حمله کردند و اور ا به قتل رساندند. به گفته لارنس لاکهارت مورخ انگلیسی ماجرا از این قرار بوده: نادر در ماه های پایانی عمر در اوج خشونت حکومت میکرد و به دلایلی چند به تمامی سرداران اش سوءظن داشت. نادر شبی رئیس آنها را احضار کرد و چنین گفت: من از نگهبانان خود راضی نیستم و از وفا و دلیری شما آگاهم. حکم میکنم فردا صبح همه آنان را توقیف و زنجیر کنید و اگر کسی مقاومت کند ابقا نکنید. حیات من در خطر است و برای حفظ جان فقط به شما اعتماد دارم. نوکری گرجی این موضوع را به اطلاع سرداران نادر رساند و ایشان مصمم شدند تا دیر نشده نادر را از میان بردارند. تا پاسی از شب رفت مواضعین به خیمه چوکی، دختر محمد حسین خان قاجار، که نادر آن شب را در سراپرده او بود رو آوردند. ترس به آنان چنان غلبه کرد که اکثرشان جرات ورود به خیمه نکردند. فقط محمد خان قاجار، صالح خان و یک شخص متهور دیگر وارد شدند و چوکی تا متوجه آنها شد نادر را بیدار کرد. نادر خشمناک از جای برخاست و شمشیر کشید. پایش در ریسمان چادر گیر کرد و درافتاد. تا خواست برخیزد صالح خان ضربتی وارد آورد و یک دست او را قطع کرد. سپس محمد خان قاجار سر نادر شاه را از تن جدا ساخت.(بامداد یکشنبه ۱۱ جمادی‌الثانی ۱۱۶۰ قمری/۲۸ خرداد ۱۱۲۶ خورشیدی )

این گفته “لاکهارت” کم و بیش به همین صورت از قول جیمز فریزر انگلیسی که شخصاً نادرشاه را میشناخته و ماهها همراه او بوده و “بازن” پزشک فرانسوی نادرشاه آورده شده است  . پس از مرگ نادر شاه بسیاری از فرزندان و خاندان وی توسط برادرزادهٔ نادر -عادل‌شاه- کشته شدند. علی قلی خان به حدی کینه قطع نسل نادر را به دل بسته بود که زنان نادر را که آبستن بودند هم بکشت و از تمام اینان فقط فرزندش شاهرخ را زنده نگهداشت، چون وی از طرف مادر از صفویان بود و گفته اند از ابقای او منظورش این بود شاید روزی مردم ایران خواستند پادشاهی از نژاد صفوی داشته باشند.

ایران در دورهٔ نادرشاه

در زمانی که صفویان با شورش افغان‌ها از هم پاشیده بودند و کشور مورد تجاوز دشمنان داخلی و خارجی بود، عثمانی‌ها ازغرب و روس‌ها از شمال و اعراب از جنوب و ترکمانان از شرق به تاخت و تاز و قتل و غارت مشغول بودند، نادر وضعیت حاکمیت ایران را سامان داد.

در عهد نادر دشمنان و متجاوزان به کشور توسط وی سرکوب شدند و کشور اندکی از قدرت گذشتهٔ خویش را در حفاظت از مرزها و اعمال قدرت یک حکومت مقتدر مرکزی بر تمام وطن، بازیافت. ترکمانان وازبکان به ماوراءالنهر عقب‌نشینی کردند.

بناهایی که به دستور نادر در خراسان بنا شده‌اند نظیر کلات نادری و کاخ خورشید از آثار مهم بازمانده از این دوران هستند.

در عهد او به سپاه و تأمین نیرو بسیار توجه می‌شد. نادر اقوام ایرانی را متحد و منسجم در زیر پرچم ایران درآورد و باردگیر ایران قدرتمندترین کشور آسیا گشت. شهرها یا ولایات ایران در دوره نادر به شرح زیر بودند: آذربایجان، افغانستان، بلوچستان (پاکستان)، ترکمنستان، گرجستان، داغستان، بحرین، قطر، کشمیر و غیره.

نادر از فرمانروایانی بود که برای آخرین بار ایران را به محدوده طبیعی فلات ایران رسانید و با تدارک کشتی‌های عظیم جنگی، کوشید تا استیلای حقوق تاریخی کشور را بر آب‌های شمال و جنوب تثبیت کند. نادر شاه در سال ۱۷۴۲م “جان التون” دریانورد بریتانیایی مقیم سن پطرزبورگ را به رغم کارشکنی روس ها و انگلیسی ها برای ساختن کشتی جنگی به خدمت گرفت. التون در ‍ژانویه ۱۷۴۳م با سمت دریا سالاری به ریاست کشتی سازی ایران منصوب و به” جمال بیگ” ملقب گردید. با وجود تمامی دشواری های اجرایی و سیاسی، با حمایت های نادر و تلاش های التون، نخستین ناو ایران مجهز به بیست عراده توپ به نام “نادرشاه” در کرانه گیلان به آب انداخته شد. پس از آن به موجب فرمانی که پادشاه ایران صادر کرد تمام کشتی های روسی موظف بودند به پرچم ناو جدید سلام دهند.

با افول دولت نادری، سرزمین پهناور فلات ایران که پس از مدت‌ها به زیر یک درفش درآمده و رنگ یگانگی پذیرفته بود، از هم پاشید.

جانشینان نادرشاه

بعد از نادرشاه، کریمخان (از سرداران نادر) که از طایفه زند بود به‌قدرت رسید و حکومت بازماندگان افشار محدود به‌خراسان شد و کریمخان این منطقه را به‌احترام نادر که او را ولی‌نعمت خود می‌دانست در اختیار جانشینانش باقی گذاشت.

نادر زمینه را برای جانشینی مناسب از بین برده بود. او بسیاری از اطرافیان خود را از پای درآورد. پس از مرگ وی سرداران او نیز در گوشه و کنار علم استقلال بر افراشتند؛ کریمخان زند وکیل الرعایا در شیراز- احمدخان ابدالی در افغانستان- آزادخان افغان در آذربایجان – حسن علی خان اردلان در کردستان و محمد حسن خان قاجار در مازندران شروع به حکومت کردند.

در خراسان نیز علیقلی‌خان افشار (برادرزاده نادر) بسیاری از اولاد و خانواده نادر را قتل عام کرد و خود را «عادلشاه» نامید و شروع به حکومت کرد. وی که مردی خونریز و عیاش بود، محمدحسن خان قاجار را شکست داده، پسرش آقامحمد خان را مقطوع‌النسل کرد اما سرانجام توسط برادر خود ابراهیم خان، کور و سپس کشته شد.

بزرگان افشار، نوه نادر به نام شاهرخ میرزا را به‌قدرت رساندند.او نیز یکسال بعد مخلوع و کور شد اما دوباره به قدرت رسید ولی این بار توسط شاه سلیمان ثانی (از خاندان صفوی که مورد احترام عموم بود) شکست خورد. شاهرخ نابینا چهل و هشت سال سلطنت کرد اما فقط بر خراسان. پس از مرگ کریم خان، آقامحمدخان به قدرت رسید و به خراسان حمله کرد و شاهرخ را با شکنجه کشت. نادر میرزا فرزند شاهرخ، پدر پیر و نابینا را در دست آقامحمدخان رها کرد و به افغانستان گریخت و در زمان فتحعلی شاه ادعای سلطنت کرد که دستگیر و کور شد. زبانش را بریدند و او را کشتند و آخرین مدعی سلطنت از خاندان افشار از میان برداشته شد.

 

منابع

  • سایکس، سرپرسی، تاریخ ایران (۲ جلد)، ترجمه سید محمدتقی فخرداعی گیلانی.
  • م.ر.آرنوا و ک.اشرافیان، دولت نادرشاه افشار، ترجمه حمید امین، انتشارات دانشگاهی، تهران، ۱۳۵۶
  • ک.توحدی، نادر صاحبقران,۱۳۸۴
  • ک.توحدی، حرکت تاریخی کرد به خراسان، انتشارات توس و اسفند,۱۳۶۶و۱۳۷۸
  • کتاب درسی تاریخ سال سوم راهنمایی ایران، شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۷۹، شابک ۹۶۴۰۵۰۰۶۶۶
  • آغا محمد خان قاجار، چهره حیله گر تاریخ، پناهی سمنانی، کتاب نمونه، چاپ دوم، ۱۳۶۷.
  • نادر شاه، بازتاب حماسه و فاجعه ملی، پناهی سمنانی، کتاب نمونه، چاپ چهارم، ۱۳۷۰.
  • افشاریه در وب‌گاه ایران میراث
  • Michael Axworthy, The Sword of Persia: Nader Shah, from Tribal Warrior to Conquering Tyrant Hardcover 348 pages (26 July 2006) Publisher: I.B. Tauris Language: English ISBN 1-85043-706-8
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Muhammad Shah»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۹ اکتبر ۲۰۰۸).
  • رضازاده شفق، کتاب نادرشاه از دیدگاه مورخین و شرق شناسان (تحریر: تهران ۱۳۳۹ چاپ: ۱۳۸۶ شابک ۹۷۸۹۶۴۳۸۰۳۳۳۹)
  • حق شناس کمیاب، سید علی، حاکمیت تاریخی ایران بر جزایر تنب و بوموسی، تهران، انتشارات سنا، ۱۳۸۹.



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Cialis canada
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:18 ب.ظ

You actually suggested that fantastically!
cialis 30 day sample cialis for sale cialis lilly tadalafi costo in farmacia cialis purchasing cialis on the internet online prescriptions cialis cialis sicuro in linea we choice free trial of cialis online prescriptions cialis estudios de cialis genricos
buy cialis medication
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:11 ب.ظ

Nicely put, Many thanks.
cipla cialis online how much does a cialis cost cialis price thailand enter site natural cialis generic cialis levitra viagra vs cialis vs levitra chinese cialis 50 mg cialis 20mg cialis et insomni only now cialis for sale in us
Cialis 20 mg
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:27 ق.ظ

Cheers. Numerous stuff.

achat cialis en itali achat cialis en itali when can i take another cialis we choice cialis uk are there generic cialis the best choice cialis woman cialis 5 mg schweiz cialis generico online generic low dose cialis acheter du cialis a geneve
Cialis 20 mg
سه شنبه 13 آذر 1397 05:19 ب.ظ

Many thanks! I like this.
generic cialis review uk prezzo cialis a buon mercato acquisto online cialis cialis for bph free cialis cialis generisches kanada cialis professional yohimbe cialis bula we choice free trial of cialis cialis generika
buy cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 06:01 ق.ظ

Really many of useful tips!
cialis daily dose generic we use it 50 mg cialis dose sialis free generic cialis get cheap cialis cialis generisches kanada interactions for cialis cialis 5mg billiger compare prices cialis uk cialis 20 mg cut in half
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 05:58 ب.ظ

You actually explained that well!
order generic cialis online what is cialis cialis australian price interactions for cialis acquistare cialis internet non 5 mg cialis generici cialis italia gratis cialis generico lilly cialis cuantos mg hay cialis generico
buy cialis pills online
دوشنبه 12 آذر 1397 05:42 ق.ظ

Very well voiced of course. .
are there generic cialis cialis dosage amounts cialis lilly tadalafi cialis vs viagra look here cialis cheap canada cialis daily reviews cialis generic tadalafil buy generic cialis in vietnam canadian discount cialis cialis flussig
Buy cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 05:27 ب.ظ

Seriously loads of valuable facts.
cialis rckenschmerzen cialis patentablauf in deutschland link for you cialis price cialis diario compra no prescription cialis cheap enter site 20 mg cialis cost prices for cialis 50mg prescription doctor cialis cialis canadian drugs generic cialis review uk
buy cialis uk
یکشنبه 11 آذر 1397 05:16 ق.ظ

Great forum posts, With thanks!
enter site natural cialis generic for cialis generico cialis mexico canadian cialis cialis dosage cialis 20 mg cost cialis alternative india cialis 100mg cost viagra vs cialis vs levitra cialis pills
buy cialis
شنبه 10 آذر 1397 05:56 ب.ظ

Helpful material. Kudos!
cialis generisches kanada buy cialis sample pack cialis 20 mg effectiveness generico cialis mexico buy generic cialis best generic drugs cialis acheter du cialis a geneve cialis professional yohimbe tadalafil cialis 20 mg cut in half
Generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 04:53 ق.ظ

Nicely put, Appreciate it!
cialis savings card click here cialis daily uk cialis canadian drugs cialis cost cialis professional yohimbe opinioni cialis generico prescription doctor cialis cialis sans ordonnance dose size of cialis walgreens price for cialis
buy generic cialis online
جمعه 9 آذر 1397 05:37 ب.ظ

Nicely put. Cheers.
acquisto online cialis generic for cialis buy cialis online legal i recommend cialis generico we choice free trial of cialis cialis with 2 days delivery acquistare cialis internet generic cialis in vietnam enter site natural cialis brand cialis generic
buy cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 05:53 ق.ظ

Valuable advice. Many thanks.
the best choice cialis woman cialis savings card enter site very cheap cialis cialis daily dose generic comprar cialis navarr generic cialis soft gels tadalafil generic cialis australia org cuanto cuesta cialis yaho cialis 20 mg effectiveness
buy cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:33 ب.ظ

You actually revealed this fantastically!
where do you buy cialis estudios de cialis genricos cialis per paypa best generic drugs cialis buy cialis online legal cialis taglich generic cialis review uk tesco price cialis cialis generique 5 mg side effects of cialis
buy cheap cialis coupon
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:45 ق.ظ

You said it nicely.!
online cialis cialis 5 effetti collaterali where cheapest cialis prices for cialis 50mg cialis generico click here cialis daily uk click now buy cialis brand cialis prices cost of cialis cvs cialis online
buy cials online
چهارشنبه 7 آذر 1397 05:45 ب.ظ

You actually revealed that effectively!
cialis coupons printable price cialis best ou acheter du cialis pas cher buy online cialis 5mg cialis arginine interactio viagra or cialis generic low dose cialis cialis bula wow look it cialis mexico generic cialis tadalafil
buy cialis uk
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:08 ق.ظ

You've made your point.
tarif cialis france precios de cialis generico cialis australia org cialis 5 effetti collaterali cialis australian price are there generic cialis click now buy cialis brand buying cialis on internet safe dosage for cialis cialis rezeptfrei sterreich
Cialis online
سه شنبه 10 مهر 1397 10:37 ب.ظ

Wonderful content. With thanks!
cialis sans ordonnance cialis prices in england cialis generico in farmacia acheter cialis meilleur pri tadalafil tablets cialis for sale in europa how to purchase cialis on line we use it 50 mg cialis dose click here to buy cialis cialis 20 mg cost
Cialis canada
یکشنبه 8 مهر 1397 10:59 ب.ظ

Cheers. A lot of postings.

rx cialis para comprar cialis tablets cialis generique 5 mg price cialis best walgreens price for cialis 5 mg cialis coupon printable cialis without a doctor's prescription cialis generic cialis australian price link for you cialis price
http://cialisvonline.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 12:21 ق.ظ

You said it perfectly..
discount cialis cialis generico lilly cialis reviews cialis official site cialis 30 day sample cheap cialis generic cialis at the pharmacy we use it cialis online store generic cialis with dapoxetine cialis side effects
viagravipsale.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 04:14 ب.ظ

Cheers! Very good information.
buy cialis online cheapest generic cialis at walmart cialis dosage amounts prix de cialis 200 cialis coupon cialis kamagra levitra low cost cialis 20mg cialis dosage amounts cialis en 24 hora cipla cialis online
best place to buy online viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 10:54 ق.ظ

Nicely put. Thanks!
buy tadalafil buy uk viagra uk buy viagra viagra online with prescription buy viagra safely online viagra online pharmacy viagra viagra alternatives buy viagra in store buy discount viagra online buy viagra online without prescription uk
viabiovit.com/woman-taking-viagra.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 06:29 ق.ظ

You actually stated it fantastically.
how to buy generic viagra online buying cheap viagra buy viagra super active viagra pharmacy levitra buy viagra usa online viagra to buy buy viagra uk online viagra online purchase canadian pharmacy viagra can i buy viagra at cvs
enter site natural cialis
دوشنبه 22 مرداد 1397 10:08 ب.ظ

Regards! Awesome information!
tarif cialis france cialis en mexico precio cialis canadian drugs cialis wir preise import cialis cialis bula tadalafil generic cialis para que sirve viagra or cialis generico cialis mexico
Buy generic cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 09:45 ق.ظ

Nicely put, Appreciate it.
cialis daily reviews cialis dose 30mg cialis daily reviews best generic drugs cialis cialis australia org cialis generico en mexico acheter cialis meilleur pri cialis arginine interactio walgreens price for cialis cialis price in bangalore
Viagra generika
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 09:09 ب.ظ

You explained this perfectly!
buy now viagra buy viagra online at price for viagra where to buy generic viagra online buy viagra soft want to buy viagra what is viagra buy viagra uk next day delivery sildenafil online pharmacy buy genuine viagra
Cialis prices
شنبه 18 فروردین 1397 10:51 ق.ظ

You've made your stand pretty clearly!.
acheter du cialis a geneve cialis italia gratis cialis para que sirve cialis name brand cheap viagra or cialis il cialis quanto costa achat cialis en europe click here cialis daily uk dosagem ideal cialis cialis for bph
Online cialis
شنبه 4 فروردین 1397 10:52 ق.ظ

Awesome tips. Thanks a lot.
cialis sicuro in linea cialis uk weblink price cialis cialis side effects side effects of cialis cialis 5 effetti collaterali warnings for cialis buy original cialis cialis pas cher paris how do cialis pills work
Can exercise increase your height?
شنبه 14 مرداد 1396 03:02 ق.ظ
This excellent website really has all of the information I wanted
about this subject and didn't know who to ask.
mirnafones.jimdo.com
جمعه 6 مرداد 1396 09:10 ب.ظ
It's remarkable to pay a visit this web page and reading the views of all mates
concerning this piece of writing, while I am also keen of getting knowledge.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo